Việc áp dụng tần suất lấy mẫu bê tông là yêu cầu bắt buộc trong thi công xây dựng. Mỗi mẫu thí nghiệm đóng vai trò minh chứng cho chất lượng cường độ bê tông thực tế. Tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật giúp bảo vệ độ bền vững của mọi kết cấu xây dựng hiện đại. Các kỹ sư cần nắm vững quy trình này để đảm bảo an toàn cho toàn bộ công trình.
Quy định chung về lấy mẫu thí nghiệm
Mỗi tổ mẫu thí nghiệm tiêu chuẩn bắt buộc phải bao gồm ba viên mẫu đồng nhất. Các kỹ thuật viên thực hiện lấy mẫu cùng một lúc và tại cùng một vị trí đổ.
Vị trí lấy mẫu cần tuân thủ nghiêm ngặt theo các quy định của TCVN 3105 1993. Kích thước viên mẫu chuẩn thường được sử dụng là 150mm nhân 150mm nhân 150mm.
Quá trình đúc mẫu phải diễn ra ngay tại hiện trường để đảm bảo tính khách quan. Việc ghi chép thông tin về vị trí và thời gian lấy mẫu là cực kỳ quan trọng.
Tần suất đối với bê tông khối lớn
Các công trình có khối lượng bê tông lớn đòi hỏi sự kiểm soát chặt chẽ về mẫu thử. Quy định về tần suất sẽ thay đổi tùy thuộc vào tổng khối lượng của mỗi khối đổ.
Đối với những khối đổ có tổng thể tích lớn hơn 1000 m3 thì cứ 500 m3 lấy một tổ mẫu. Con số này giúp đánh giá độ đồng nhất của bê tông trong các kết cấu khổng lồ.
Trường hợp khối lượng bê tông trong một khối đổ dưới 1000 m3 thì tần suất lấy mẫu dày hơn. Kỹ thuật viên phải thực hiện lấy một tổ mẫu cho mỗi 250 m3 bê tông đổ xuống.
Việc lấy mẫu định kỳ giúp phát hiện sớm các sai lệch về cấp phối trong quá trình thi công. Kỹ sư giám sát có trách nhiệm kiểm tra nhật ký lấy mẫu một cách thường xuyên.
Quy định mẫu cho hệ thống móng
Móng là bộ phận chịu lực chính nên quy trình kiểm soát chất lượng cần đặc biệt chú ý. Các móng có kích thước lớn yêu cầu lấy một tổ mẫu cho mỗi 100 m3 bê tông.
Dù khối lượng móng có thể nhỏ nhưng mỗi khối móng độc lập vẫn phải có ít nhất một tổ mẫu. Quy định này đảm bảo mọi vị trí chịu lực đều được kiểm tra khả năng chịu nén.
Đối với các loại móng bệ máy có khối lượng lớn hơn 50 m3 thì cũng cần lấy một tổ mẫu. Các kỹ sư không được bỏ qua bước này ngay cả khi tiến độ thi công đang gấp.
Trường hợp khối lượng bê tông móng bệ máy ít hơn 50 m3 vẫn phải duy trì việc lấy mẫu. Sự cẩn trọng này giúp tránh các rủi ro nứt vỡ do rung động máy sau này.
Tần suất cho khung và kết cấu mỏng
Các kết cấu như cột và dầm hoặc bản sàn yêu cầu tần suất lấy mẫu thử rất cao. Cứ mỗi 20 m3 bê tông thi công thì các đơn vị phải thực hiện lấy một tổ mẫu.
Khung nhà và các hệ dầm sàn thường có mật độ cốt thép dày đặc nên cần bê tông chuẩn. Việc lấy mẫu liên tục giúp kiểm soát tốt chất lượng tại những vị trí xung yếu nhất.
Quy định này cũng áp dụng tương tự cho các cấu kiện dạng vòm hoặc kết cấu đơn lẻ khác. Nếu khối lượng bê tông các kết cấu này ít hơn thì vẫn nên lấy một tổ mẫu khi cần.
Các kỹ thuật viên cần chú ý đến việc bảo dưỡng mẫu sau khi đúc tại công trường. Mẫu bê tông phải được lưu giữ trong điều kiện tiêu chuẩn trước khi mang đi nén thử.
Kiểm tra mặt đường và tính chống thấm
Bê tông sử dụng cho mặt đường ô tô hoặc đường băng cần đảm bảo độ bền uốn và nén. Cứ mỗi 200 m3 bê tông nền đường thì đơn vị thi công phải lấy một tổ mẫu.
Nếu khối lượng thực tế của mặt đường ít hơn 200 m3 thì bạn vẫn cần chuẩn bị một tổ mẫu. Điều này giúp đánh giá khả năng chịu tải trọng động từ các phương tiện giao thông.
Việc kiểm tra tính chống thấm nước của bê tông cũng yêu cầu tần suất lấy mẫu cụ thể. Cứ mỗi 500 m3 bê tông thì kỹ thuật viên cần lấy một tổ mẫu để thực hiện thí nghiệm.
Nếu khối lượng bê tông chống thấm ít hơn 500 m3 thì quy định vẫn yêu cầu lấy một tổ mẫu. Các kết cấu bể nước hoặc hầm rất cần chỉ số này để đảm bảo vận hành tốt.
Quy trình bảo dưỡng mẫu thí nghiệm
Sau khi lấy mẫu xong thì các viên mẫu cần được bảo quản trong môi trường ẩm. Nhiệt độ và độ ẩm bảo dưỡng phải tuân theo tiêu chuẩn để không làm sai lệch kết quả.
Thời gian bảo dưỡng thông thường là 28 ngày trước khi thực hiện thí nghiệm nén mẫu. Trong một số trường hợp đặc biệt thì kỹ sư có thể yêu cầu nén mẫu ở tuổi 7 ngày.
Kết quả nén mẫu sẽ được đối chiếu với mác bê tông thiết kế của công trình. Nếu kết quả không đạt thì các bên liên quan phải tìm phương án xử lý kịp thời.
Việc thực hiện đúng tần suất lấy mẫu bê tông giúp chủ đầu tư yên tâm về chất lượng công trình. Mọi dữ liệu thí nghiệm phải được lưu trữ trong hồ sơ hoàn công một cách đầy đủ.
Ngày Cập Nhật 05/02/2026 by Minh Anh
