Bản vẽ xà gồ mái tôn đóng vai trò là kim chỉ nam kỹ thuật giúp xác định khả năng chịu lực và tuổi thọ cho toàn bộ cấu kiện thượng tầng của công trình. Việc nắm vững cách đọc bản vẽ giúp kỹ sư tối ưu khung kèo thép, điều chỉnh độ dốc mái hợp lý và phân bổ tải trọng mái an toàn cho hệ thống dân dụng lẫn công nghiệp. Nội dung dưới đây cung cấp thông số kỹ thuật chuẩn xác về thép xà gồ C và xà gồ Z giúp bạn thi công đạt chuẩn chất lượng cao nhất trong năm 2026.
Vai trò cốt lõi của xà gồ trong kết cấu mái nhà 2026
Trong kiến trúc hiện đại, xà gồ không chỉ đơn thuần là thanh đỡ mà còn là bộ phận liên kết định hình toàn bộ hệ mái. Bản vẽ xà gồ mái tôn (tên tiếng Anh là Purlin) thể hiện cấu trúc ngang của mái nhà, gánh vác toàn bộ tải trọng từ vật liệu phủ như tôn lạnh, tôn xốp hay ngói, đồng thời truyền lực xuống hệ dầm thép và tường chịu lực.
cách tính xà gồ mái tôn
Dựa trên thực tế triển khai tại Thép Đại Phát Lộc, việc sử dụng xà gồ thép mạ kẽm cường độ cao giúp công trình chống lại sự ăn mòn của môi trường. Đặc tính nhẹ nhưng chịu lực lớn giúp giảm áp lực lên nền móng, tiết kiệm chi phí vận chuyển và đẩy nhanh tiến độ thi công. Những hệ thống mái sử dụng xà gồ đúng quy chuẩn thường có tuổi thọ vượt trội, chịu được các biến động thời tiết cực đoan như bão lũ hay độ ẩm cao tại Việt Nam.
Phân tích các thông số trên bản vẽ xà gồ mái tôn chi tiết
Để đọc hiểu một bản vẽ xà gồ mái tôn, người thợ thi công cần chú ý đến hai yếu tố tiên quyết ảnh hưởng trực tiếp đến độ biến dạng của mái sau khi đưa vào sử dụng là độ dày vật liệu và độ dốc thiết kế.
khoảng cách xà gồ thép lợp tôn
Xác định độ dốc mái tối ưu trên bản vẽ
Độ dốc mái là tỷ số giữa chiều cao mái và chiều dài mái, quyết định khả năng thoát nước và tốc độ dòng chảy khi mưa lớn. Trong các thiết kế chuẩn 2026, độ dốc tối thiểu thường phải đạt mức trên 15% đối với mọi công trình kho xưởng. Nếu độ dốc quá thấp, nước mưa dễ bị ứ đọng tại các điểm nối tôn, gây hiện tượng thấm dột và oxy hóa bề mặt thép nhanh chóng.
Tính toán khoảng cách giữa các thanh xà gồ
Khoảng cách xà gồ (hay còn gọi là bước xà gồ) phụ thuộc vào tải trọng của tấm lợp và đặc tính cơ lý của loại xà gồ thép được chọn. Thông thường, khoảng cách này dao động từ 700mm đến 1200mm. Một bản vẽ xà gồ mái tôn chuẩn xác sẽ ghi rõ khoảng cách này để đảm bảo khi thợ bắn vít, đầu vít sẽ nằm đúng vị trí trung tâm của thanh xà gồ, tránh tình trạng bắn trượt gây hư hỏng tôn.
cách tính xà gồ lợp tôn
Hệ thống tiêu chuẩn tải trọng và kỹ thuật thi công hiện hành
Tuân thủ các tiêu chuẩn quốc gia giúp hệ thống mái chống nóng, chống ồn và ngăn chặn hiện tượng xô lệch kết cấu. Các kỹ sư tại Công ty TNHH Thép Đại Phát Lộc luôn khuyến nghị khách hàng kiểm tra kỹ các hệ số an toàn trên bản vẽ xà gồ mái tôn trước khi đặt hàng vật tư.
Tiêu chuẩn kỹ thuật cho khung kèo thép
Tùy vào quy mô công trình, hệ khung kèo sẽ có những yêu cầu khác nhau về khoảng cách. Với hệ khung kèo 2 lớp, khoảng cách vì kèo lý tưởng thường nằm trong khoảng 1100 – 1200mm. Đối với hệ kèo 3 lớp phức tạp hơn, khoảng cách này thu hẹp lại còn 800 – 900mm để tăng cường độ cứng cáp cho toàn bộ sàn mái.
khoảng cách xà gồ mái tôn nhà cấp 4
Quy định về tải trọng mái tôn theo TCVN
Quá trình thiết kế và thi công hệ mái cần áp dụng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn chất lượng Việt Nam để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản. Việc lập bản vẽ xà gồ mái tôn phải dựa trên các văn bản pháp quy sau:
- TCVN 2737:1995: Tiêu chuẩn về tải trọng và tác động.
- TCXD 229-1999: Hướng dẫn tính toán thành phần động của tải trọng.
- TCXDVN 338:2005: Tiêu chuẩn thiết kế kết cấu thép.
- TCVN 5889:1995: Quy định về bản vẽ các kết cấu kim loại.
Việc bỏ qua các thông số về áp lực gió hay tải trọng treo (ví dụ hệ thống ống cứu hỏa, điều hòa) trên bản vẽ có thể dẫn đến hiện tượng võng mái hoặc sập đổ khi gặp cực đoan thời tiết.
cách làm kèo mái tôn
Lựa chọn chất liệu xà gồ và tôn lợp đạt chuẩn Page Quality
Chất liệu là yếu tố sống còn quyết định giá trị sử dụng lâu dài của công trình. Để tối ưu hóa hiệu năng từ bản vẽ xà gồ mái tôn, chủ đầu tư nên ưu tiên các loại vật liệu có khả năng cách âm, cách nhiệt vượt trội.
khoảng cách xà gồ mái tôn
Hiện nay, các dòng tôn cách nhiệt 3 lớp (tôn – xốp – giấy bạc hoặc tôn – xốp – tôn) đang chiếm ưu thế nhờ khả năng giảm nhiệt độ mái lên tới 20 độ C so với tôn thường. Khi kết hợp với xà gồ thép Z mạ kẽm có độ dày từ 1.8mm đến 2.5mm, hệ mái sẽ đạt được sự cân bằng hoàn hảo giữa trọng lượng và khả năng chịu tải.
khoảng cách xà gồ mái tôn
⚠️ Lưu ý: Đối với các khu vực gần biển, nên sử dụng xà gồ mạ kẽm nhúng nóng hoặc thép cường độ cao có lớp mạ AZ150 để ngăn chặn sự ăn mòn của muối biển (Theo Tiêu chuẩn bảo vệ kết cấu xây dựng TCXD 149:1986).
Ứng dụng phong thủy trong bố trí xà gồ mái tôn 2026
Trong văn hóa phương Đông, mái nhà là nơi tụ khí, do đó số lượng thanh xà gồ thường được tính toán theo các quy luật phong thủy để mang lại bình an cho gia chủ. Khi thiết kế bản vẽ xà gồ mái tôn, bạn có thể tham khảo hai phương pháp tính phổ biến sau.
Cách tính xà gồ theo trực tuổi
Phương pháp này đòi hỏi sự tỉ mỉ trong việc đối chiếu can – chi của gia chủ với hệ thống trực. Quy trình thực hiện bao gồm các bước:
- Xác định can – chi năm sinh của chủ nhà.
- Tra cứu trạch chủ thuộc trực nào trong 12 trực (Kiến, Trừ, Mãn, Bình, Định, Chấp, Phá, Nguy, Thành, Thâu, Khai, Bế).
- Lấy đòn giông (thanh cao nhất) làm trạch chủ rồi đếm xuống các thanh xà gồ bên dưới theo thứ tự trực. Nếu thanh cuối cùng rơi vào trực tương sinh với trạch chủ thì đó là điềm cát.
khoảng cách xà gồ mái tôn
Quy luật Sinh – Trụ – Hoại – Diệt trong thi công mái
Một cách tính đơn giản và phổ biến hơn là áp dụng chu kỳ 4 công đoạn của vạn vật: Sinh (1) – Trụ (2) – Hoại (3) – Diệt (4). Chủ đầu tư thường mong muốn số lượng xà gồ rơi vào cung Sinh hoặc Trụ để cầu mong sự phát triển và bền vững. Công thức tính số xà gồ vào cung Sinh thường dùng là: $S = 4n + 1$ (với n là số chu kỳ). Ví dụ, số thanh xà gồ nên là 5, 9, 13, 17… để đảm bảo yếu tố phong thủy tốt nhất.
khoảng cách xà gồ mái tôn
Việc kết hợp hài hòa giữa các thông số kỹ thuật trên bản vẽ xà gồ mái tôn và các yếu tố phong thủy không chỉ tạo nên một công trình an toàn về mặt vật lý mà còn giúp gia chủ an tâm về mặt tinh thần. Điều này đặc biệt quan trọng trong các công trình nhà ở cấp 4 hoặc biệt thự vườn tại Việt Nam.
Hướng dẫn đọc ký hiệu vật lý trên bản vẽ kỹ thuật
Khi cầm trên tay một bản vẽ xà gồ mái tôn chuyên nghiệp, bạn sẽ gặp các ký hiệu như C200x50x20x2.0 hoặc Z250x62x68x2.5. Đây không phải là những con số ngẫu nhiên. Ví dụ, với xà gồ C, con số 200 đại diện cho chiều cao mặt tiết diện, 50 là chiều rộng cánh, 20 là chiều dài mép gấp và 2.0 là độ dày milimet của thép. Hiểu rõ các thông số này giúp bạn kiểm soát chất lượng vật tư đầu vào, tránh việc nhà thầu sử dụng loại thép gầy hoặc thép thiếu ly so với thiết kế ban đầu.
Thực tế tại các dự án lớn, việc lắp đặt xà gồ Z thường được ưu tiên cho các mái có nhịp lớn nhờ khả năng nối chồng (overlap) tại các vị trí gối đỡ, giúp tăng cường khả năng chịu momen uốn. Trong khi đó, xà gồ C thường xuất hiện trong các bản vẽ mái nhịp ngắn hoặc làm thanh giằng tường. Độ chính xác của các mối nối này trên bản vẽ xà gồ mái tôn sẽ quyết định độ phẳng của toàn bộ mái sau khi lợp tôn.
độ dốc của mái tôn
Chúng tôi khuyến nghị trước khi bắt đầu thi công, cán bộ kỹ thuật cần tiến hành đo đạc thực tế khoảng cách giữa các vì kèo thép. Đôi khi sai số trong quá trình dựng khung sẽ làm thay đổi bước xà gồ so với bản vẽ gốc. Việc điều chỉnh kịp thời trên bản vẽ xà gồ mái tôn thực tế tại công trường sẽ giúp tiết kiệm vật tư và đảm bảo tính thẩm mỹ cho công trình.
Bài viết này đã tổng hợp toàn diện các khía cạnh từ kỹ thuật, tiêu chuẩn pháp lý đến phong thủy dựa trên tầm nhìn 2026 về bản vẽ xà gồ mái tôn. Việc áp dụng đúng các công thức tính toán và lựa chọn vật liệu thép chất lượng cao sẽ giúp bạn sở hữu một hệ thống mái bền vững theo thời gian. Để nhận báo giá chính xác các loại thép xà gồ và tư vấn kỹ thuật chuyên sâu, hãy liên hệ với các đơn vị uy tín như Thép Đại Phát Lộc để được hỗ trợ tốt nhất.
Ngày Cập Nhật 28/02/2026 by Minh Anh
