Sự biến động khó lường của thị trường vật liệu xây dựng toàn cầu đã khiến việc dự báo giá sắt thép năm 2021 trở thành bài toán sống còn đối với các doanh nghiệp hạ nguồn. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng bị đứt gãy, việc thấu hiểu các xung lực về cung cầu, chi phí nguyên liệu và chính sách tiền tệ là chìa khóa để tối ưu hóa chi phí đầu tư. Bài viết này cung cấp cái nhìn chuyên sâu về sự phục hồi của ngành thép, từ những cú sốc đại dịch đến các chu kỳ tăng trưởng mới trong năm 2026.
Tác Động Của Đại Dịch Và Sự Đảo Chiều Của Giá Thép Thế Giới
Giai đoạn đầu năm 2020 chứng kiến một cuộc sụt giảm kỷ lục của hầu hết các mặt hàng công nghiệp, và thép không phải là ngoại lệ. Dưới ảnh hưởng của lệnh phong tỏa toàn cầu, nhu cầu từ các ngành công nghiệp hạ nguồn như sản xuất ô tô và cơ khí chế tạo gần như đóng băng. Sự ngưng trệ này đã tạo ra một áp lực tiêu cực cực lớn lên bảng cân đối kế toán của các nhà sản xuất thép trong suốt nửa đầu năm 2020.
Đặc biệt, ngành công nghiệp thép của Mỹ phải chịu “đòn kép”: một mặt là sự sụt giảm nhu cầu nội địa do dịch bệnh, mặt khác là những hệ lụy kéo dài từ cuộc chiến thuế quan Mỹ – Trung Quốc. Tuy nhiên, thị trường đã chứng minh khả năng phục hồi đáng kinh ngạc. Khi các biện pháp hạn chế được nới lỏng, các lĩnh vực tiêu thụ thép trọng điểm đã quay trở lại đường đua với tốc độ nhanh hơn dự kiến. Những “làn gió thuận” từ nhu cầu xây dựng dân dụng, sản xuất máy móc và sự hồi sinh của ngành ô tô đã đẩy thị trường vào một chu kỳ tăng giá mới, khiến các bản dự báo giá sắt thép năm 2021 ban đầu phải liên tục điều chỉnh theo hướng tăng mạnh.
Cơ Chế Tăng Giá Thép Cuộn Cán Nóng (HRC) Trong Năm 2021
Để hiểu tại sao thị trường lại có những biến động cực đoan, chúng ta cần phân tích sâu vào cơ chế cung – cầu của thép cuộn cán nóng (HRC) – mặt hàng tham chiếu quan trọng nhất của ngành. Vào tháng 8/2020, khi đại dịch ở đỉnh điểm căng thẳng, giá HRC thế giới đã chạm đáy ở mức khoảng 440 USD/tấn. Tuy nhiên, chỉ một năm sau, vào tháng 8/2021, giá đã vọt hơn 1.900 USD/tấn, tương đương mức tăng hơn 4 lần.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở tình trạng “thắt nút cổ chai” của nguồn cung. Các nhà máy thép sau một thời gian dài cắt giảm sản lượng hoặc ngừng lò cao để bảo trì đã không thể tái khởi động kịp thời để đáp ứng làn sóng nhu cầu đột ngột. Trong khi đó, lượng tồn kho trong toàn bộ chuỗi cung ứng đều ở mức thấp kỷ lục. Tại Mỹ, tình trạng khan hiếm kéo dài đã đẩy giá thép nội địa lên mức cao nhất trong lịch sử. Điều này tạo điều kiện cho các nhà sản xuất thép gia tăng biên lợi nhuận ròng một cách đột biến, bất chấp việc chi phí nguyên liệu đầu vào như sắt phế liệu và quặng sắt cũng đang trên đà leo thang. Việc theo sát dự báo giá sắt thép năm 2021 lúc bấy giờ đã giúp nhiều nhà thầu tránh được những rủi ro vỡ trận về chi phí vật tư.
Cổ phiếu ngành thép thế giới năm 2021 thắng lớn, dự báo năm 2022 sẽ tiếp diễn – Ảnh 1.Biểu đồ diễn biến giá sắt thép thế giới và các giai đoạn biến động mạnh trong chu kỳ phục hồi sau đại dịch.
Ảnh Hưởng Của Khủng Hoảng Chip Đến Nhu Cầu Thép Công Nghiệp
Một biến số quan trọng tác động đến dự báo giá sắt thép năm 2021 chính là cuộc khủng hoảng thiếu hụt chất bán dẫn toàn cầu. Sau khi đạt đỉnh vào tháng 9/2021, giá thép HRC bắt đầu chịu áp lực điều chỉnh kể từ tháng 10. Nguyên nhân chính không đến từ sự dư thừa nguồn cung thép, mà đến từ sự sụt giảm sản lượng của các nhà máy sản xuất ô tô.
Do thiếu chip điều khiển, nhiều dây chuyền lắp ráp ô tô lớn phải tạm ngưng hoạt động, dẫn đến việc cắt giảm đơn hàng thép tấm và thép cuộn. Mặc dù vậy, sự sụt giảm này được bù đắp bởi nhu cầu mạnh mẽ từ mảng xây dựng và thiết bị phi nhà ở. Giới chuyên gia quan sát thấy rằng, dù có những đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá thép HRC vẫn dao động quanh mức cao 1.700 USD/tấn vào cuối năm, tạo nền tảng cho các giả định tăng trưởng trong các năm tiếp theo đến 2026.
Phân Tích Hiệu Suất Tài Chính Của Các Doanh Nghiệp Thép Hàng Đầu
Thị trường giá lên (Bull market) trong năm 2021 đã tạo ra một kỷ lục về lợi nhuận cho các tập đoàn thép đa quốc gia. Khi dự báo giá sắt thép năm 2021 trở thành hiện thực với những con số nhảy vọt, giá cổ phiếu của các đơn vị này cũng thăng hoa. Các cái tên tiêu biểu bao gồm:
- Commercial Metals Company
- TimkenSteel
- EVRAZ plc
- United States Steel Corporation (X)
Xét về số liệu tài chính cụ thể, TimkenSteel đã ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận lên tới 425,8% trong quý IV/2021. EVRAZ cũng không kém cạnh với mức tăng 244,8% trên quy mô cả năm. Những con số này minh chứng cho khả năng chuyển hóa áp lực chi phí sang giá bán thành phẩm (pass-through price) một cách hiệu quả của các ông lớn trong ngành. Đối với các nhà đầu tư, các báo cáo dự báo giá sắt thép năm 2021 chính là kim chỉ nam để nhận diện những điểm rơi lợi nhuận của nhóm cổ phiếu vật liệu cơ bản.
Sự Khác Biệt Giữa Các Khu Vực Thị Trường Toàn Cầu
Mặc dù xu hướng chung là tăng giá, nhưng mỗi khu vực địa lý lại có những đặc thù riêng biệt mà các nhà nhập khẩu cần lưu ý. Theo các tổ chức phân tích uy tín như MEPS International và Aisusteel, thị trường có sự phân cực rõ rệt:
- Thị trường Bắc Mỹ: Mặc dù giá ở mức cao, nhưng có xu hướng hạ nhiệt dần do hoạt động mua vào suy yếu khi các trung tâm dịch vụ và nhà phân phối đã tích lũy đủ lượng dự trữ. Các nhà sản xuất tại đây có thể phải hạ giá chào để kích cầu trong ngắn hạn.
- Thị trường Châu Á: Áp lực từ các làn sóng dịch bệnh mới và tâm lý thận trọng đã làm chậm các giao dịch. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn duy trì sự lạc quan về một đợt phục hồi theo yếu tố mùa vụ vào giai đoạn mùa xuân.
- Thị trường Châu Âu: MEPS dự báo giá các sản phẩm thép phẳng toàn cầu sẽ duy trì ở mức cao trong năm 2026 nhờ vào các chính sách giảm thải carbon và chi phí năng lượng đắt đỏ.
Dựa trên các dữ liệu lịch sử và mô hình kinh tế, MEPS cho rằng giá giao dịch thép tổng hợp sẽ bình quân ở mức 1.220 USD/tấn, cao hơn gần 60% so với mức trung bình giai đoạn 2010-2019. Điều này khẳng định rằng mức nền giá thấp của thập kỷ trước sẽ khó có thể quay trở lại trong tương lai gần.
Triển Vọng Thị Trường Sắt Thép Đến Năm 2026
Nhìn về dài hạn, ngành thép đang đối mặt với những thách thức mới nhưng cũng đầy cơ hội. Áp lực lạm phát và việc thắt chặt chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương có thể làm giảm chi tiêu tiêu dùng, tác động trực tiếp lên nhu cầu thép hạ nguồn. Tuy nhiên, có hai yếu tố then chốt sẽ giữ giá thép không rơi vào tình trạng bán tháo:
- Chi phí sản xuất xanh: Các động thái nhằm mục tiêu giảm lượng carbon (Green Steel) buộc các nhà máy phải đầu tư vào công nghệ lò điện (EAF) và sử dụng hydro, làm tăng chi phí biên của mỗi tấn thép sản xuất ra.
- Sự phục hồi của chuỗi cung ứng ô tô: Khi cuộc khủng hoảng chip được giải quyết triệt để, nhu cầu thép từ ngành ô tô sẽ là bệ đỡ vững chắc cho thị trường.
Mọi bản dự báo giá sắt thép năm 2021 hay tầm nhìn đến năm 2026 đều chỉ ra rằng thị trường đã thiết lập một “mặt bằng giá mới”. Các doanh nghiệp cần chủ động trong việc quản trị nguồn cung và đa dạng hóa đối tác nhập khẩu để ứng phó với các cú sốc thị trường.
Thông qua việc phân tích sâu về dự báo giá sắt thép năm 2021, bài viết hy vọng cung cấp cho các nhà thầu và doanh nghiệp vật liệu xây dựng cái nhìn đa chiều về cơ chế vận hành của giá thép toàn cầu. Việc nắm bắt chính xác các thời điểm biến động từ dữ liệu lịch sử không chỉ giúp tối ưu hóa lợi nhuận mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Để cập nhật báo giá chính xác cho các dòng thép ống đúc, thép hình và thép tấm nhập khẩu, việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia cung ứng uy tín là bước đi chiến lược không thể thiếu.
Ngày Cập Nhật 03/03/2026 by Minh Anh
